وبلاگ تخصصی طراحی فضای سبز

اطلاعات فنی و استانداردهای جهانی برای طراحی فضای سبز

در تاریخچه طراحی کلاسیک فضای سبز استفاده از خاکپوش چندان اهمیتی نداشته و تقریبا همه جای فضای سبز رو با گیاهان پر می کردند و از اینکه خاک در جاهایی دیده بشه چندان ابایی نداشتند. ولی در فضای سبز امروزی تلاش می کنند که حجم پوشش گیاهی رو اندکی کم کنند و این میتونه به این دلایل باشه:

  • پوشش گیاهی حساس و زنده بوده و کاشت آن عملیاتی مشکل است
  • با کمبود آب شیرین در جهان صرفه جویی در مصرف آب اهمیت روز افزون می یابد
  • هزینه های آبیاری و نگهداری از گیاهان زیاد است
  • گاه از خاکپوشها در زیر درختان و درختچه ها نیز استفاده می شود که علاوه بر افزودن زیبایی میزان تبخیر سطحی خاک را کاهش داده و باعث صرفه جویی در مصرف آب می گردد.

به این دلیل نیاز به جایگزینی وجود دارد که زمین خالی نماند و این چیزی نیست بجز خاکپوش ( مالچ ).

مزایای کاربرد خاکپوش ( مالچ ) :

  • سهولت کاربرد و نصب آن
  • هزینه تقریبا برابر با هزینه گیاه کاری ولی با هزینه نگهداری کمتر از گیاه
  • عدم نیاز به آبیاری
  • ایجاد قابلیت طرح دهی به فضای سبز با توجه به تنوع رنگ و بافت آن

انواعی از خاکپوش و نکاتی در مورد کاربرد هر کدام:

  • قلوه سنگ ( Pebble ) که معمولا سنگهایی با قطر ۷-۱۰ سانتی متر و از سنگهای رودخانه ای مدور می باشد ولی اندازه ها و اشکال دیگر آن مانند قلوه سنگهای شکسته و گوشه دار نیز وجود دارند. قلوه سنگ یا بصورت خاکپوش و بدون سیمان برای پوشاندن زمین به کار می رود و یا با استفاده از ملاط نصب می گردد. ( تجربه : از کاربرد در زیر درخت برگ ریز خودداری کنید که نظافتش خیلی سخته )
  • ریگ ( Gravel ) که معمولا درا ندازه ای کوچکتر و معمولا ۱-۳ سانتی متر یافت می شود. گاهی از سنگ شکسته الک سه چهارم ( Crash ) هم می توانید بجای ریگ استفاده کنید. در رنگهای خاکستری و سفید معمولتر است ولی رنگهای سیاه و قهوه ای و زرد آن را هم می توان یافت. خلاصه بسته به آنچه در بازار یافت میشه همیشه مثل نقل و نبات نمونه های شسته شده گراول رو تو شیشه رو میز کارتون داشته باشید. ( تجربه : برای تمیز کردن آن از گرد و غبار و برگ درختان از دمنده ( blower ) استفاده کنید. تا حد امکان کاری کنید که آب آبیاری به قسمت خاکپوش شما نرسه ) 
  • خاکپوش ( مالچ ) چوب (  Wooden Mulch ) که معمولا از پوست و چوب پنبه درختان بویژه کاج تهیه می شود و اندازه های آن بین ۳-۱۰ سانتی متر است. قبلا همه انواع موجود آن رنگ قهوه ای طبیعی داشتند ولی امروزه انواع رنگ شده آن هم در رنگهای مختلف و با ۵ سال گارانتی ثبات رنگ یافت می شود و می شوانید با آنها روی زمین نقاشی کنید. ( تجربه : این نوع مالچ هر یکی دو سال یک بار باید عوض شه چون کاملا از قیافه میفته )
  • شیشه هم از انواع خاکپوشهای جدید است که معمولا بلورهای ۳-۶ سانتی متری آن را بدون رنگ یا در رنگهای مختلف به عنوان خاکپوش ( مالچ ) بکار می برند.

مالچ در طراحی فضای سبز

نحوه کاربرد خاکپوش :

  • خاکپوش را معمولا به صورت لایه ای به ضخامت ۱۰ سانتی متر روی زمین می گسترانند
  • از جئو تکس برای جدا کردن آن از زمین استفاده کنید چون در غیر این صورت بعئ از مدتی بوسیله خاک زیرین آلوده می شه و همچنین امکان استفاده مجدد از آن یا جابجایی آن از بین میره.  ( تجربه : برخی از دوستان برای صرفه جویی بجای جئو تکس پلاستیک مشما زیر خاکپوش پهم می کنند که فکر زیاد خوبی میست چون علاوه بر اینکه به تدریج با اشعه ماورای بنفش پوسیده میشه جلوی نفوذ آب به خاک رو هم میگیره و آب در منطقه خاکپوشتون جمع میشه و رنگ خاکپوشتون رو هم خراب می کنه. لذا خساست نکنید )
  • از متراکم کردن زیر منطقه خاکپوش قافل نشید که بعدا ارتفاع اون دچار نا همگنی نشه
  • ارتفاع نهایی خاکپوشتون رو همیشه نسبت به جدول ۵ سانتی متر پایین تر بگیرید که در اثر باد و پا خوردن ریگ یا چوب از فضای سبز خارج نشه و معابر و خیابان رو آلوده نکنه

نکته : بعضی همکاران در ایران میگن اگه مثلا ریگ کار کنیم بچه ها میان ور می دارن پرتاب می کنن برا همدیگه. نظر شخصی من اینه که یکی از وظایف طراحی فضای سبز افزایش سطح فرهنگ شهروندی عمومی است و هر تغیری بهایی داره که باید پرداخته شه. لذا شما استفاده کنید و بگذارید بجه ها بر دارن و هی شما دوباره بریزید تا وقتی که اشباع شن. این نظر من بود و در مباحث مربوط به نقش آموزشی طراحی فضای سبز در آینده به آن می پردازیم حالا شما خود دانید.

امااااا . از کاربرد قلوه سنگ در شهرهایی که ما لُرها سکونت داریم بدون کاربرد ملاط جدا خودداری کنید وگرنه هرچه دیدید از چشم خودتون دیدید

این هم نقشه اجرایی کاربرد خاکپوش ( مالچ ) و در صورتی که نقشه اتوکد رو نیاز داشتید به تارنمای بنده مراجعه کنید.

كاربرى مالچ در طراحی فضای سبز

+ نوشته شده در  سه شنبه بیستم مهر 1389ساعت 10:18  توسط مهندس کامران سید عزیزی  | 

میادین عمومی ( Plaza ) در طراحی فضای سبز شهری و طراحی پارکها

پیش از توضیح مطلب عرض کنم که بنده در یک پست کوتاه قصد ارایه یک مقاله تخصصی رو ندارم و هدف از اشاره به هر یک از موضوعات باز کردن بابی است برای تبادل افکار و تجربیات.

میادین عمومی یا پلازا ها مکانهایی هستند که بصورت چند منظوره و جهت تجمع مردم مختلف در حین انجام فعالیتهای روزمره تعبیه می شوند و قلب تپنده فضاهای سبز شهری محسوب می شوند و در همه تاریخ شده اند و نمی دانم چرا امروزه در کشورمان مورد کم مهری طراحان شهری قرار گرفته اند. چه بسیار نهضتهای اجتماعی که از این میادین برخاسته و چه بسیار دختران که در طول تاریخ در این میادین شوهر پیدا کرده اند......چه بسیار سرها که در این میادین بر دار شده و چه بسیار نویسندگان که در این مکانها شاهکار خود را خلق کرده اند.....چه فرهادهااااا رفته در کوووه هاااا.....نه این ربط نداشت!!

پلازاها را از شهرهای تاریخی اروپا گرفته تا مکانهای مهمی مثل میدان شاه اصفهان ( میدان امام) یا در مقطعی زمانی میدان بهارستان یا توپخانه تهران می توان یافت.

تعریف میدان عمومی با توجه به تنوع بسیاری که در طراحی آن بر حسب فرهنگ و زمان و مکان و بستر و سلیقه طراح در طراحی میادین عمومی به کار رفته است اندکی مشکل می نماید ولی با وجود این برخی عناصر تشکیل دهنده یا تعریف کننده یک مکان بعنوان پلازا یا میدان عمومی از قرار زیر است:

  • محیطی با جانبداری از عابر پیاده و ترجیحا بدون سواره رو (تجربه: از لحاظ ایمنی اگر دسترسی به همه مکلنها وجود ندارد در طراحی پلازا یک مسیر سواره رو احتیاط برای ماشین های آتش نشانی در نظر بگیرید)
  • مکانهای نشستن کافی و متنوع و معمولا سایه بان دار برای نشستن و استراحت یا بعنوان پاتوق مردم و یا در مقابل رستورانها و قهوه خانه ها
  • آثار هنری مانند مجسمه ها و یا کارهای مدرن هنری و نیز بناهای یادبود ( تجربه: جون هر کی دوست دارید علاوه بر این که به هنرمندان مدرن اجازه فعالیت در فضاهای سبز شهری میدید به کیفیت آثار و هماهنگی آنها با فضا و فرهنگ و کاربرد پلازا توجه کنید و نگذارید برخی مدیران کیلویی یا سلیقه ای هر گونه مجسمه یا اثری رو در فضای سبز نصب کنند)
  • فضای باز و اجتناب از شلوغ کردن طرح
  • استفاده از عنصر آب برای تلطیف جو در صورت امکان
  • تخصیص فضای کافی برای دستفروش ها ، جمعه بازارها و غیره
  • اختصاص فضا به فعالیت های هنری مثلا نوعی صحنه یا تئاتر فضای آزاد که در مناسبت ها یا بی مناسبت بتوان روی آن برنامه هنری و حرکات موزون اجرا کرد

پلازاها در طراحی پارک هم اهمیت مشابهی دارند. در پارکها پلازاها جنبه اقتصادی و تجاری خود را از دست می دهند ولی همچنان بعنوان نقطه مرجع یا قلب پارک عمل می کنند. در طورتی که پارک شما فاقد پلازا باشد طراحی آن پراکنده به نظر می رسد و ذهن قضاوت گر آدمی همیشه دنبال نقطه مرجع است و می خواهد مقایسه کند و باور دارد که باید مکانی با اهمیت بیشتر از مکانهای دیگر وجود داشته باشد. شاید به همین دلیل از نظر روانشناسی اکثر مردم وقتی در یک پلازا هستند احساس آرامش می کنند و احساس امنیت و اهمیت می کنند و ترسی از گم شدن ندارند.

اینک پاره ای نکات در مورد طراحی پلازا یا میدان عمومی در پارک :

  • در طراحی میادین عمومی در پارک ها اندازه آنرا متناسب با اندازه پارک در نظر بگیرید.
  • اگر پارک متقارن است از پلازاهای مرکزی و انتهایی بصورت متقارن ( شکل ۱ ) استفاده کنید و اگر مدرن است ( شکل ۲ ) بر حسب آرایش پارک و چیدمان عناصر یک یا چند پلازا در نظر بگیرید
  • نوع کفپوش پلازا را حتما متفاوت از قسمتهای دیگر پارک تعین کنید زیرا باید فضای پلازا متشخص و قابل تمیز از بقیه پارک باشد. ( تجربه : ترجیحا از سنگ های با ابعاد بزرگ در پلازا استفاده کنید چون سنگهای کوچک و یا بتن آن را کوچک نشان می دهند).

شکل ۱ یک پلازا در یک پارک تقریبا قرینه به طراحی و اجرای بنده در دبی

پلازا در طراحی فضای سبز پارک

شکل ۲ محل پلازاها در یک پارک با طراحی مدرن توسط اینجانب در دبی

طراحی فضای سبز پلازا در پارک 2

+ نوشته شده در  یکشنبه هجدهم مهر 1389ساعت 9:6  توسط مهندس کامران سید عزیزی  | 

مطالب قدیمی‌تر