FA-START
پس از گذراندن دوره آموزش بازدارندگی جرایم در طراحی منظر جمعه آمریکایی طراحی فضای سبز (ASLA) نیک دانستم که خلاصه ای از مطالب را با همکاران عزیزم به مشارکت بگذارم.
موضوع بازدارنگی جرایم در طراحی فضای سبز با تعریف فضاهای دفاع پذیر نیومن و پالسن آغاز شد که باید دارای مشخصات زیر باشند:
· افزایش حد اکثری دسترسی
· ارزیابی جرم
· حمایت از فعالیت
· مشکل سازی هدف یابی برای مهاجم
یک راهکار ایجاد پیامهایی با استفاده از طراحی منظر است که کاربران را به مراقبت بیشتر و نیز دفاع از خود ترغیب کند. این اخبار توسط مهاجمان نیز خوانده شده و آنان را از اعمال مجرمانه نا امید می سازد.
جفری نگاهی کل نگارانه تر به موضوع داشته و از حد ساختار فراتر رفت.او خواستار بررسی شرایط تحریک کننده جرایم در فضای سبز شد که حاصل کنش و واکنش بین مهاجم، مکان و نتایج رفتاری و تاثیر پذیری مهاجم از زیست شناسی خود به عنوان یک موجود زنده است.
جرم شناسی محیطی در 1987 با کتاب پاول و پاتریشیا با همین عنوان آغاز شد و شامل موارد زیر است:
· تئوری انتخاب منطقی
· تئوری فرصت
· تئوری فعالیت روتین
· تئوری طرح جنایت
· بازدارندگی شرایط وقوع جرم
به طور خلاصه مشخصات جغرافیایی باید برای پیش بینی هجوم و تعین مکان آن و تعین نقاط خطرساز در فضای سبز انجام شود. در این بررسیها مطالعه قاتلان سریالی کمک می کند زیرا عملکرد آنها تابع رویه خاص غیر اتفاقی است.داشتن چنین اطلاعاتی به تعین مسیرهای گشتی پلیس و نگهبانان فضای سبز کمک شایانی می نمایند.همچنین با کاربرد استراتژی روشنایی و باز کردن دید می توان خطر را در نقاط خطر ساز کاهش داد.
برخی مکانها ممکن است اهداف بالقوه حملات تروریستی نیز باشند ولی معمولا در فضای سبز شهری امکان آن چندان زیاد نیست.
جنبه قانونی :
هر چند در کشور عزیزمان کسی برای عدم ایفای درست نقش خود محاکمه نمی شود و ممکن است دهه ها طول بکشد تا ما هم باور کنیم که هر کسی مسولیتی در جامعه دارد باید پاسخگوی قانون باشد، ولی برای اطلاع شما برای دهه های آینده ( گوش شیطون کر
) باید عرض کنم که در طورتی که طراح منظر با در نظر نگرفتن این اصول منجر به ایجاد نقاط خطرساز و تشویق جرایم شود طبق قانون اشخاص می توانند از او شکایت کنند و برای اجتناب از چنین شکایتی علاوه بر اعمال این اصول در طراحی باید:
· با پلیس و نگهبانان برای طراحی مشورت رسمی شود
· همه مکاتبات و راهکارهای دیده شده در طرح مستند سازی شود
· به کارفرما رسما در مورد وجود نقاط آسیب پذیر و خطرات احتمالی اطلاع رسانی شود
مدیریت تهدید:
مراحل مدیریت تهدید شامل موارد زیر است:
1. تشخیص تهدیدهای احتمالی
2. بررسی امنیت مکان و عوامل مکانی و محلی موثر بر آن
3. ارزیابی ریسک و تعین هدفهای امنیت
4. تعریف استراتژیهای طراحی منظر برای نشان ادن عواقب رفتار نامطلوب به مجرمان
نوع و شدت جرایم احتمالی باید مشخص شود و نیز توزیع زمانی و مکانی آنها باید پیش بینی گردد. جرایم بر حسب اهمیت به جرایم درجه یک مانند قتل، تجاوز،زورگیری، کیف قاپی ،ضرب و شتم جوانان، آدم ربایی.....و جرایم درجه دو مانند تعقیب، کلاهبرداری،و انواع دیگر مزاحمت جنسی مانند متلک پرانی...(آب بازی در لیست جرایم قرار ندارد) می باشند.
بررسی امنیت سایت که به آن تحلیل آسیب پذیری هم می گویند شامل مطالعه توپوگرافی، خطوط دید و ورودیهایی است که هجوم مجرم را تشویق می کنند ( مثلا تجمع درختچه ها در پارک بهار شهرستان بروجرد به علت غیر متخصص بودن مدیریت فضای سبز ، مکان مناسبی برای جاسازی مواد مخدر است و لذا این پارک به پاتوق فروشندگان مواد مخدر تبدیل شده است)
لازم به ذکر نیست که پس از تهیه این اطلاعات، ایجاد یک نقشه واضح و گویا یک ضررت است.
باورهای نادرست در مورد بازدارندگی امنیت:
اینجا برخی از باورهای نا درست درباره بازدارندگی جرایم با طراحی منظر را فهرست می کنیم که آمار و اطلاعات اشتباه بودن آنها را ثابت می کند:
· مجرمان افراد غیر منطقی هستند و جرم غیر منطقی رخ می دهد
· جرایم تصادفی رخ می دهند
· یک مکان خاص در معرض همه گونه جرایم است
· اگر قرار باشد جرمی رخ دهد شرایط مکان آن را باز نخواهد داشت
· طراحی منظر یک مکان به تنهایی جلوی جرایم را می گیرد
· هر گاه جرایم را در مکانی کاهش دهیم در مکان دیگری ظهور خواهند یافت
درک کوریش جرم شناس می گوید که عملکرد مجرمانه برایند سه مولفه است:
1. تلاش لازم برای انجام جرم
2. خطرات و ریسک انجام آن
3. پاداش و دستاورد آن
لذا طراح منظر باید تلاش کند که با طراحی مناسب به مجرم القا نماید که برای انجام جرم در آن مکان تلاش زیادی لازم است و ریسک آن بالاست و پاداش آن اندک است. در طراحی راه حلهای دفاعی باید تلاش کرد که این راه حل ها تا حد امکان پنهان باشند نه آشکار. به این معنا که به مجرم احساس عدم رضایت بدهند ولی کاربران دیگر را نترساند. مثلا دوربینهای مدار بسته اگرچه در کاهش جرایم تاثیر بسیاری دارند ولی موجب نگرانی کاربران نیز می شوند. شما باید برای هر طرح با توجه به ویژگیهای آن راه حلهای مناسب خود را پیدا کنید.
برخی از منابعی که می توانیم اطلاعات با ارزشی از آنها بدست آوریم به شرح زیرند:
منابع انسانی مانند:
· کارفرما
· طراحان پیشین
· برنامه ریزان شهری
· پلیس
· نگهبانان
· مسولین نگهداری فضای سبز
· ساکنان محلی
برخی از منابع غیر انسانی شامل:
· گزارشهای جرایم
· گزارش سالانه پلیس ( که در کشور ما اگر شبیه آمارهای بعضی ها باشد قابل اعتماد نیست)
· اخبار ( که اگر از رسانه ملی باشد ، نیاز به طراحی برای بازدارندگی جرایم ندارید)
در پایان امیدوارم با این مختصر لا اقل موضوع را برای ذهن شما برای طراحیهای آینده جا انداخته باشم.
FA-FINISH